The Old Man and His Grandson — Türkçe okuma

Hikâye başlıkları şimdilik İngilizce görünüyor; hikâyelerin metni Türkçedir.

Yeşil bir tarım vadisinde, hasır çatılı küçük bir taş çiftlik evi duruyordu. Kapının yanında sebze bahçesi, ufuklarda alçak ormanlı tepelere doğru uzanan arpa tarlalarıyla çevrili idi. Burada bir çiftçi, karısı ve dört yaşındaki oğulları yaşıyordu. Aynı yerde yaşayan çiftçinin kendi babası da vardı — uzun beyaz sakalı olan, hayatı boyunca bu topraklarda çalışmış çok yaşlı bir adam. Gözleri kararıyor, elleri titriyor olsa da, güzel akşamları her zaman kapı yanındaki bankta oturmayı seviyordu. Küçük torunun onun ayaklarında oynadığı bu saatlerde huzur içinde vakit geçirirdi. Bütün aile her öğünde büyük masanın etrafında toplanırdı. Yaşlı adam masanın başında, her zaman oturduğu yerde yerini alırdı. Titrek kaşığından biraz çorba dökülse, kimse aldırış etmezdi, henüz. Sessiz, sıradan bir çiftlikti burası, hiçbir şey onun hiç değişeceğini göstermiyordu.

Bir akşam, aile sofrada birlikte oturmuşken, yaşlı dedenin eli kaşığı kaldırırken her zamankinden daha çok titremişti ve çorbası beyaz sofranın üzerine dökülmüştü. Bu ilk kez değildi, ama bu sefer çiftçinin karısı kaşlarını çatmış, hiçbir şey söylemeden sadece peçetesiyle kumaşı silmişti. Çiftçi kendisi babasından yüzünü çevirmiş, o da konuşmamıştı. Küçük torun, odada neden sessizlik olduğunu anlayacak kadar büyük olmadığı için, mutlu bir şekilde yemeğine devam etmiş, sandalyesine ayaklarını vurmuştu. Yaşlı adam kumaştaki lekeye, sonra da kendi titreyen ellerine baktı ve hiçbir şey söylemedi. Farkında olmadan yaşlanmıştı ve ellerine artık hiçbir şey yapamıyordu. Yemek, o sofrada hiç yaşanmamış olan rahatsız bir sessizlik içinde bitti.

O gece, yaşlı adam ve küçük oğlan yatağa gittikten sonra, çiftçi ile karısı mutfağın yanındaki küçük oturma odasında ateşin başında oturup beklediler. Karısı ilk konuşan oldu. Her hafta iyi sofra örtüsünden çorba lekelerini çıkaramayacağını, her yemekte onun titrek ellerini görmekten kendisini rahatsız hissettiğini söyledi. Çiftçi ona karşı çıkmadı, ama onun sonra önerdiği şeyler hakkında içinde bir şeyler yanlış hissetti. Bundan böyle yaşlı dedenin artık onlarla masada oturmayacağına karar verdiler. Bunun yerine, mutfak sobasının arkasındaki köşede, yalnız başına yemek yiyeceği bir yer verilecekti; yemeği uygun bir tabakta değil, sade bir toprak kaseye konacaktı. İkisi de bunu kırıcı bir şekilde yüksek sesle söylemediler. Sadece bu şekilde daha basit olacağını söylediler ve bir daha konuşmadan yatağa çıktılar.

O günden sonra yaşlı dede artık büyük masada oturmadı. Her yemek zamanında çiftçinin karısı düz bir toprak kaseyi mutfak sobası arkasındaki alçak bir tabureye koyardı ve dede orada, yalnız başına yemek yerdi. Ailenin geri kalanı odanın karşı tarafındaki masada oturmuş sohbet ederken, o onları duyabilir, torunun bir şeye gülüşünü görebilirdi ama çok uzakta olduğu için aralarına katılamıyordu. Hiç şikayet etmedi. Kendisine verilen yemeği sessizce, köşesinde yedi ve zaman zaman eski oturduğu masaya bakardı — beyaz örtüsüne, güzel tabaklara, sıcak lambasına — sonra yine kendi küçük kasesine inerdi gözü. Bunun çok önemli olmadığını kendisine söylerdi. Ama önemliydi, kimseye söylemese de, ve her gün köşesi ile o masa arasındaki mesafe biraz daha genişliyor gibi görünürdü.

Bir gün, yaşlı dede boş kasesini köşesinden alıp, her zaman yaptığı gibi, kendi elleriyle yıkamak için mutfaktan bulaşık odasına doğru ilerliyordu. Mutfak ile bulaşık odası arasındaki dar koridorda, kasesi tutmaya çalışan elleri o kadar şiddetle titriyor ki, kase yaşlı adamın titrek parmaklarından tamamen kaydı. Taş döşemeye düşen kase keskin, ani bir çatırtıyla kırıldı ve ses sessiz evde yankılandı. Kırılan parçalar döşemenin üzerine saçıldı. Yaşlı adam bir an hareketsiz kaldı, yere saçılan parçalara baktı, elleri hâlâ kasenin olduğu boş havada titriyordu. Bunun olmasını istememiş, hiçbirini istememiş — ne dökülmüş çorbayı, ne titreyen elleri, ne de bunu — ama işte oradaydı, kırılmıştı ve onu tekrar bir araya getirmek için yapabileceği hiçbir şey yoktu.

Çarpma sesini duyunca, çiftçinin karısı koridora koştu ve kırılmış kaseyi başında duran yaşlı adamı buldu. Hiç hoşnut değildi. Ona sert bir sesle iyi kaselerin ağaçtan yetişmediğini söyledi ve artık bir kaseyi tutamayacak kadar güvenilmez olduğuna göre, kırılmayacak bir şeyden yemek yemek zorunda kalacağını anlattı. Bundan böyle, dedi, ona yemek eski bir ahşap yalakta verilecekti — avluda hayvanları beslemek için kullanılan türden — çünkü o düşse de fark etmeyecekti. Yaşlı dede hiçbir söz söylemeden yavaşça eğildi, kaseyin kırık parçalarını kendisi topladı ve çöpe atmak için götürdü. Ona karşı çıkmadı. Artık kimseye karşı çıkmıyordu. Masada oturmayı bıraktığı günden beri her gün yapması söylenenin aynısını yapıyordu.

Evin yanındaki odun deposunda çiftçi, eski, kaba bir tahta parçası alıp bıçağı ve küçük bir baltasıyla işe koyuldu. Tahtayı oyarak basit bir yem teknesi haline getiriyordu. Bu tür tekneler genellikle domuzlar ya da tavuklar için yapardı, insan için değil. Çalışırken bir kaç kez ellerinin hızı yavaşladı ve yarım bitmişi ağacı kesmek yerine öylece bakıp kaldı. Bir an için gençken çok güçlü olan babasını düşündü — bu avlunun içinden bir seferde iki çuval buğday taşıyabilecek kadar güçlü. Ama bıçağı bırakmadı. Karısının haklı olduğunu kendine söyledi, bunun mantıklı olduğunu, bir kaseyi tutamayan yaşlı bir adamın daha sağlam bir şeyden yemesi gerektiğini. Akşama doğru teknesi tamamlandı — sade, kaba kenarları olan, tam olarak olması gerektiği gibi.

Yaşlı dede bundan sonra mutfak penceresinin yanına yerleştirildi, çünkü artık sobaya yakın oturmasına hiç gerek yoktu — ahşap bir tekne, bir zamanlar uygun bir kasede düzgün bir kasedeki çorba gibi sıcak tutulması gereken bir şey değildi. Artık her yemek saatinde, dede pencere yanında yalnız oturur, diz üstündeki kaba teknede ne konulduysa onu yerdi, odanın karşı tarafında ise ailenin geri kalanı her zaman yaptıkları gibi masalarında yemek yedi. Bir akşam, kaşığı kaba ahşaba sürterken, gözleri yaşla doldu ve bunları durdurmaya ya da silmeye çalışmadı. Sadece çok sessiz oturdu, pencere yanında bir yaşlı adam, hayvanları beslemek için yapılmış bir teknenin üzerinde sessizce ağlıyor, dışarıda ışık yavaş yavaş çiftlik avlusunun üzerinde sönüyorken, arkasındaki sıcak, aydınlık odadaki hiç kimse onun üzgün olduğunu fark etmedi bile.

Çiftlik avlusunda, kapının yanındaki toza bulanmış yerde, dört yaşındaki torun, odun deposundan topladığı küçük ahşap parçalarını bir araya getirmekle meşguldü. Kısa parmakları ciddi bir şekilde çalışıyordu. Tarlalardan dönen babası ve annesi avluyu geçerken durdu, onun ne kadar dikkatli çalıştığını görerek gülümsediler. Çiftçi oğluna ne yaptığını sordu. Küçük çocuk başını kaldırıp onlara baktı, söyleyeceklerinin hiçbir anlamı olduğunu bilmeden, küçük bir yemlik yaptığını söyledi — büyükbaba gibi yaşlanınca, annesi ve babasının yemek yiyebilmeleri için bir yemlik, diye açıkladı. Hemen ahşap parçalarını bir araya getirmeye geri döndü, planından oldukça memnun, oysa ebeveynleri sessizce onun üzerinde durdu, yaptığı şeye bakıp kaldı.

O akşam, çiftçi ve karısı doğruca yaşlı dedelerine gittiler. Dede hâlâ pencere kenarında oturuyordu, ahşap teknesi d膝inin üzerinde dokunulmamış halde. Onlar hiç konuşmadan onu ayağa kaldırdılar ve büyük masaya geri getirdiler. Ona düzgün bir yer hazırladılar, güzel bir tabak ve güzel bir kaşık koyarak, tıpkı eski günlerde olduğu gibi. Her ikisinin de gözlerinde yaşlar vardı bunu yaparken, pek fazla konuşmadılar, çünkü söylenecek pek fazla bir şey yoktu. O akşamdan sonra, yaşlı dede her zaman ailesinin geri kalanıyla birlikte masada yemek yedi. Titrek elleri ara sıra biraz döküse de, kimse bir daha asla bu konuda tek bir söz etmedi. Çiftlik evi eski sıcak haline döndü, pencerelerde lamba ışığı, bütün aile bir masada, tam olarak her zaman olması gereken şekilde.